Yogun Egzersizlerin Fizyolojisi
Yogun Egzersizlerin Fizyolojisi

Mucizelerin Ötesindeki Yoğun Egzersiz Programları Fizyolojisi
Richard Koscienly

Son yıllarda çoğu ebeveyn ve terapist yeni yoğun terapi metotlarından birini deneme veya hakkında bilgi edinme şansına sahip oldu.’’ Yoğun Terapi’’ terimi popüler hale geldi.birçok program aileleri cezbetmek için, bu hale geldi. Bu yaklaşımın amacını ve özünü bazen tam olarak anlamaksızın yoğun terapi uyguladıklarını iddaa ediyorlar.

Bu makaleyi yazmaya hazırlık aşamasında, birkaç hafta internette göz gezdirdim ve birçok profesyonel dergi ve kitap okudum. İşte size bazı yoğun terapi programı örnekleri:
• Yoğun manuel terapi
• Yoğun suitterapi
• Yoğun akuatik tedavi
• Yoğun fizyoterapi
• Yoğun nörogelişimsel terapi
Ayrıca bildiğimiz yoğun terapiyi diğer metodlarla karşılaştıran bazı çalışmaları yeniden gözden geçirdim. Bu çalışmalar yürütüldüğü için mutluyum, fakat aynı zamanda bu çalışmaların metodolojisinin başarısızlığını kabul etmekten dolayı da üzgünüm.

serebral-palsi-032Neden?
Çünkü bir yoğun egzersiz programının yanlış tanımlanması üzerine temelleri kurulmuş ve serebral palsinin gerçek doğasını anlamada da yetersizler. Bu makaledeki amacım , bir yoğun terapi programı fikrini ve bunun arkasındaki mantığı sunmak. Şunu da açıkça söylemeliyim ki ben şahsen bir yoğun egzersiz programını destekliyorum. Serebral Palsili çocuklar için Pediatrik Fitness Merkezi’ne sahibim. Ben bir terapistim ve kişisel fitness eğitmeniyim. Ayrıca , 13 yaşında CP’li bir kızım var. Son 2 yılda , eşimle birlikte, terapistlerin eğitimine yardım ediyoruz ve ülkede yoğun egzersiz programı uygulayan 20 ‘den fazla merkez kurduk.
Bu makaledeki bilgiler, 14 yıldan fazla profesyonel ve kişisel bilgi ve deneyime dayanıyor.

YOĞUN TERAPİ NEDİR?
Birçok uygulayıcı için , yoğun terapi birkaç haftalık, birkaç saat süren ve günlük olarak uygulanan fizyoterapi anlamına gelir. Maalesef, bu , bu yaklaşımının fazla basitleştirilmesidir. Sadece normal standart terapinin miktarını artırmak sonuçları garanti etmez. Çoğu kişi tarafından uygulanan ikinci yaklaşım , sıklıkla aynı günde bir seansta birçok terapi metodunun
kombine edilmesidir. Ayrıca bu etkisiz olabilir, daha sonra nedenlerini açıklayacağım.

Farklı bir terapinin yoğun bir program olduğunu iddia etmek için , belli fizyolojik prensipler ve kuralların uygulanması gerekir. Bu prensipleri açıklamadan önce , belli bazı terimleri açıklamam lazım. Bizler fizyoterapide tedavi terimini kullanırız. Tedavi;
iyileştirmeye çalışma , çare bulma anlamına gelir veya hastalıkta olduğu gibi hafifletmek, azaltmak anlamındadır ki Serebral Palsi bir hastalık değildir bir durumdur. CP’li bireyleri iyileştiremeyiz. Semptomlarla çalışabiliriz, etyoloji ile değil. Egzersizlerle birlikte ,varolan maximum fonksiyonel potansiyeli kullanabiliriz ve nörolojik / iskelet / kas sistemlerinde pozitif değişiklikler yaratabiliriz, fakat hasar görmüş yapıları ( beyin ) iyileştiremez veya değiştiremeyiz ben tedavi yerine egzersiz programı terimini kullanmayı tercih ediyorum. Şunu aklımızda tutmalıyız ki , CP’li bireylerin fizyolojisi, CP’li olmayanlarla aynı. CP’li bireyin vücudu, CP’li olmayan bir bireyin vücudu gibi egzersize benzer şekilde cevap verir. Bu, medikal bir terim olan tedaviyi kullanmak yerine, benzer terimler olan egzersiz veya eğitimi kullanan daha iyi olduğu anlamına gelir.

Yoğun terapi terimi basitçe yoğun egzersiz veya eğitim anlamına gelir. Eğitimin etkili olabilmesi için , uymamız gereken prensiplerden birkaçı:
1. İlerleyen , gitgide artan yükleme
2. Bireysellik
3. Özelleşmiş
4. Zor/kolay
5. Periyodik tekrarlama
Bu prensiplerin hepsi insan fizyolojisine dayanıyor ve engelli veya engelsiz bireylere uygulanabilir. Bu prensiplerin hepsini açıklamak istemiyorum. Bununla birlikte , yoğun bir yaklaşım uygulamak isteyen bir bireyin uygulamadan önce bunları bilmesi önemli. Bunlar olmadan, güvenli ve etkili bir programı dizayn etmek mümkün değil.

En önemli prensip, ilerleyici yükleme. Bir yoğun programın asıl amacı ,tüm vücut sistemlerinin yoğun stimulasyon etkisini maximize etmek. Bu değişikliklere neden olmak için, ( kuvveti artırma, endurans, fonksiyonu artırmak vs) belli bir stimulasyon seviyesinin uygulanması gerekir. (yoğunluk) Stimulasyon seviyesi, eşik düzeyinin üzerinde olmalı. Bu aslında şu anlama geliyor; uygulanan egzersizlerin yoğunluğu vücudumuzdan fizyolojik bir cevap elde edebilecek kadar yüksek olmalı. Eğer bir egzersiz seansı sırasında yoğunluk çok düşükse, adaptif değişiklikler ve ilerleme olmayacaktır.

Yoğun egzersizler uygulandıktan sonra vücut yorgunlukla tanışır. Onu izleyen periyotta vücudumuz dinlenir. Dinlenme süreci boyunca tüm vücut sistemleri toparlanıyor. Daha fazla oksijen alabilmek için akciğerlerin kapasiteyi artırıyor. Daha fazla dirence karşı çalışabilmek için kaslar daha da kuvvetli bir hale geliyor. Depolanmış enerji kaynakları artıyor. Bu faza süperkompansasyon deniyor. Bir sonraki egzersiz seansında birey daha sıkı ve uzun süreli çalışabiliyor ve daha komplex işleri yerine getirebiliyor. Buna da adaptasyon deniyor. Daha sonraki seansta vücuda daha yüksek stimulusu bile uygulayabiliriz. Cevap ise daha fazla adaptasyon. Bizim durumumuzda CP’li bireylerle çalışırken, daha fazla adaptasyon hayatlarında ilk defa dönme, oturma, bazen de yürüme yeteneği ile sonuçlanabiliyor. En önemlisi de toparlanma , iyileşme zamanı . Genellikle süperkompansasyonuda içeren toparlanma periyodu 24 saat içinde gerçekleşir. Süperkompansasyon 6 – 8 saat sonra gerçekleşebilir. Merkezi Sinir Sistemi’nden yüksek eklentileri olan bir yoğun seanstan sonra 24 saatten fazla ve nadiren 48 saat bile sürebilir. İlerlemede başarılı olmak için sonraki
egzersiz seansı, süperkompansasyon sürecinde yapılmalı. Eğer dinlenme periyodu çok uzun olursa , süperkompansasyon fazında elde edilen tüm yararlar azalır ve vücut normal haline geri döner.

Şimdi, günümüzdeki modellerde normal terapi seanslarının neden etkili olamayabileceğini anlayabiliyoruz. ( haftada bir iki kez, 1 saat ) İlk olarak, fizyolojik cevapları oluşturmak için yeterli stimulasyon uygulayamıyor. İkincisi, seanslar arasındaki dinlenme zamanı çok uzun. Şimdi günde 3 – 4 saatlik normal terapilerle bile beklediğimiz sonuçları neden alamayacağımızı anlayabiliriz. Egzersiz seansının yoğunluğu sadece seansın uzunluğu gibi bir faktöre bağlı değil. Egzersizlerin yoğunluğunu karakterize eden diğer
elemanları;

• Egzersizlerin arası dinlenme periyotlarının uzunluğu
• Tekrar sayısı
• Set sayısı
• Direnç miktarı
• Teknik zorluklar ve egzersizlerin karmaşıklığı

Genellikle egzersiz seansının yoğunluğunu , kas kuvveti ( direnç eğitimi ) ve hacimde (zaman ve frekans) bir artışla artırabiliriz. Bu elemanları kullanarak , progresif yükleme prensibinin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde modifiye edebilir ve yoğunlaştırabiliriz.

Engelli bireyler için etkili bir yoğun egzersiz programı dizayn etmek için, bazı yöntemlerle birlikte bilgiyi kombine etmek gerekli. İyi bir terapist , vücudun nasıl çalıştığını , yetersizliklerin , engellerin fonksiyonel potansiyele etkisini nasıl değerlendireceğini bilmeli ve anlamalı , fakat bunun yanında vücudu nasıl eğiteceğini , hangi egzersizleri seçeceğini ve bunları nasıl modifiye edeceğini de bilmeli. Bir koç ve antrenör gibi çalışmalı. Ben, son zamanlardaki yaklaşımı desteklediğini buldum.
BİR YOĞUN PROGRAMIN SONUÇLARI

Son zamanlarda özellikle medya ve internetten , yoğun egzersiz programlarının sonucu olarak not edilmiş önemli gelişmelerle ilgili bilgi elde edebiliyoruz. Bu kaynakların birçoğu hikaye ve medikal topluluklar tarafından desteklenmiyor ve doğrulanmıyor.

Bir yoğun egzersiz programının gerçek sonuçları , programa, sakatlığın ciddiyetine , kullanılan egzersiz metodu ve ekipmanlara bağlı olarak değişebiliyor. En yaygın gözlemlenen gelişmeler artan kuvvet , endurans , koordinasyon , daha iyi fonksiyonel beceriler , konuşma algı , azalmış kas tonusu ve daha iyi vücut düzgünlüğü. Genellikle yoğun program alan çocukların ve gençlerin %90’ı kuvvet ve fonksiyonel becerilerde gelişme kaydetti. Bunun açıklaması için lütfen CP için Kuvvet Eğitimi üzerine bu konudaki makaleyi okuyun.

Devam eden bir yoğun egzersiz programı süresince gelişme elde etmede başarılı olunmuş mu? Bu yaklaşımın uzun süreli etkileri neler? Bunlar ebeveynler ve profesyoneller tarafından sıkça sorulan sorular. Dürüst olmak zorundayım. Yoğun terapi sihirli bir ilaç değil. Tüm problemleri çözmüyor ve sonuçlar sonsuza kadar sürmüyor. Bu pozitif değişiklikler bazen sadece birkaç ay korunabiliyor.

NEDEN? Çünkü daha önce de bahsettiğim gibi , CP’yi iyileştiremeyiz.CP’li bireyleri engelsiz insanlar gibi tedavi edebiliriz. Yetenekli bir kişinin kendi fitness düzeyini geliştirmesi veya bir yarışmaya katılması için yaşam tarzını değiştirmesi gerekli. Birkaç aylığına haftada birkaç kez spor salonuna gider ve beslenme alışkanlıklarını değiştirir. Bu ,fitness durumunu geliştirir. Daha güçlü , daha hızlı , daha esnektir ve daha önceden kesinlikle yapamadığı aktiviteleri yapabilir. Daha sonra bırakır. Egzersiz yok. Sürdürme programı , jimnastik yok. Fast food var. Birkaç ayda vücut tekrar normal haline döner. Kuvvet, esneklik, endunans ve
tüm yeni becerilerini kaybeder. Vücut sistemleri , egzersizlerden önceki seviyeye döner. Eğer daha sedentar bir yaşam tarzını da seçerse , vücudu daha da fazla kötüleşecektir. Benzer kurallar CP’li bireyler için de geçerlidir.

Çoğu CP’li bireyler için nasıl yürüyeceğini öğrenmek altın olimpiyat madalyasını kazanmak için eğitilmeye benzer. Eğer amaçlarına ulaştıktan sonra eski yaşam tarzlarına dönerlerse , birkaç ay içinde geriye dönüp walker’la yürüyecekler veya tekerlekli sandalyede oturacaklardır. Bu ,CP için doğrudur. Bu durum , bir ömür idaresini ve sürekli egzersizleri gerektirir. Ayrıca ebeveynler şunu anlamalı ki yoğun bir program sürecinde elde edilen gelişmeleri koruyabilmek için zamanlarını ve çabalarını vermeliler ve verilen ev egzersiz programına devam etmeliler. Yıllardır elde ettiğim tecrübelerime dayanarak şunu kabul
etmeliyim ki , bu , yoğun terapinin sonuçlarının neden çok uzun süre devam etmediğinin asıl nedeni Elde edilen gelişmelerin kısa ömürlü olması ile ilgili önemli bir faktör daha var.

Egzersizler sırasında bireyler yeni motor beceriler öğrenir. Yeni bir hareketi öğrenme sürecinin bazı fazları vardır. İlk önce hareket ile ilgili external bilgi alıyoruz.( sözel tarif, görsel sunum, gözlem) sonra farklı kasların aktivasyonu ile belli hareketleri tekrar etmeye çalışırız. Yavaş yavaş tekrar ve rehberlik ile kuvvet , denge, koordinasyon kazanırız ve hareketi nasıl yapacağımızı öğreniriz.

Bu fazda da sürekli olarak hareketin kalitesini kontrol etmek ve düşünmek zorundayız. (kas kontrolü) Bu faza genelleşme denir. Bu , birkaç haftalık egzersizden sonra gerçekleşir. Bir sonraki fazda yüzlerce tekrardan sonra, belli motor işleri düşünmeden ortaya
koyabiliriz. Bu faza otomatizasyon denir. Serebral Palsili bireyler için bu faza ulaşabilmek, bazen aylar veya yıllarca , binlerce tekrarlık egzersiz gerektirebilir.

Kısa sürdüğü için yoğun egzersiz programları (2-4 hafta) motor öğrenmenin sadece genelleşme fazına ulaşabilir. Bu faz süresince öğrenilen beceriler , tekrar edilmezse ve pekiştirilmezse uzun süreli olmaz. Ebeveynler , okul veya terapist tarafından sağlanan uygun bir süreklilik programı olmadan , hiçbir uzun dönemli sonuç bekleyemezler. Eminim bu , neden yoğun terapi araştırmasının bu yaklaşımın uzun dönem etkinliğini kanıtlamada başarısız olduğunu açıklamaya yardım edecek ve soruyu cevaplayacak.

Bu bölüm ile ilgili son bir söz olarak , yoğun programların sonuçlarının çoğu kez özel egzersiz ekipmanları kullanılarak daha da artırıldığını eklemek istiyorum. ( ör: UpSuit , TheraSuıt , Spinal Suıt , Benik yeleği , splintler, bireysel ve diğer cihazlar)

ÖZEL DÜŞÜNCE

Çocukları için yeni bir umut arayan birçok ebeveyn , yeni alternatif metodlarla veya seçtikleri programlarla ikilemi yaşarlar. Sonuçta binlerce dolar tutabileceğinden ve sonuçları belli olmadığından bir karar vermek zor. Herhangi bir karar vermeden önce size bir ev ödevi yapmanızı tavsiye ediyorum. Metot hakkında mümkün olduğu kadar fazla bilgi bulun. İnternetle başlayın. Web sitelerini ziyaret edin. Chat odalarını ziyaret edin ve ailelerin e-mail gruplarına katılın. Programı sağlayan servisleri arayın. Bilgi alın ve metodu açıklayabilecek birileri var mı sorun. Eğer anlamadıysanız , tekrar sorun .

Eğer birileri size programlarını açık basit bir dille açıklayamıyorsa , bu şu anlama gelirki , kendisi de muhtemelen ne yaptığını anlayamıyordur. Fizyoterapistlerinize veya hekiminize metod ve sonuçları hakkında sorular sorun. Bir ebeveyn ve terapist olarak , sade , basit bir program arıyorum, aynı anda birçok farklı metodun kombinasyonu değil. Bu daha fazla ebeveynin dikkatini çekmek için günümüzdeki akımlardan biri. Yoğun egzersizlerin ve manuel terapinin aynı günde diğer rekreasyonel aktiviteler ve yoğun olmayan yaklaşımlarla kombinasyonuna rıza gösterebiliriz.

Örnek : Sabah 3-4 saatlik tedavi ve öğleden sonra su içindeki aktiviteler , at binme ve belki HBOT gibi diğer aktiviteler.

Uygulanan kombine metodların kişinin özel durumuna ve amaçlarına göre ayarlanması önemlidir. Programdaki ilerlemeyi artırmalı , engellememeli. Bir günde farklı metodları ve teknikleri içeren 6 saat veya daha uzun süreli bir terapiyi önermek çok fazla olur,bu kişinin baş ağrısı için aynı anda birçok farklı ilacı almasına benziyor. ( motrin , tylerol , advil, aspirin) Bu yaklaşım çok yoğun olabilir ve aşırı uyarılmaya neden olabilir.

Hasta aşırı yorulacaktır. Vücut dinlenmeye yeterli zaman bulamaz. Sonuç olarak süperkompansasyon fazı meydana gelmez , hiçbir adaptif değişiklik ve beklenen ilerleme olmaz. Bitkinlik seviyesi arttığı zaman , vücut yaralanmaya daha açıktır hasta tedaviye negatif reaksiyon gösterebilir. (koopere olmayabilir , ağlayabilir) eğer bir kişi kendilerinin sunduğu tüm metodların CP’li bireylere yardım ettiğini iddia ediyorsa , bu muhtemelen hiç birinin yeteri kadar iyi olmadığı anlamına gelir.

Aynı anda birkaç metodun kombinasyonunu kullanmanın diğer bir önemli yönü,aksi tesir ve yan etki yapabilme ihtimali. Örneğin; düşük basınçlı hiperbarik oksijen tedavisinin serbest radikalleri , elektromanyetik rezonans terapisi uygulanırken istenmez .
Hangi tedavi metotlarının kombinasyonunun güvenli veya en etkili olduğunu gösteren neredeyse hiçbir çalışma yok. Amacım ebeveynleri ürkütmek veya heveslerini kırmak değil. Şimdiye kadar birçok kişi tarafından verilen yoğun terapinin çok güvenli ve yüksek tesirli olduğu kanıtlandı.

Özetlersek , ebeveynleri çocukları için yoğun bir egzersiz programı denemelerine cesaretlendirmek istiyorum. Terapistlere bunun hakkında daha fazla şey öğrenmelerini ve kendi kliniklerinde uygulamalarını tavsiye ediyorum. Daha büyük CP’li bireyler için , bu
yaklaşım hayatlarında daha fazla fonksiyonel bağımsızlığı elde edebilmeleri için yeni bir kapı olabilir. Bununla birlikte , yoğun egzersiz programları sadece kısa dönem etkileri gösteriyor. Bu etkilerin oluşması ve uygun yöntemle devam ettirilebilmesi için çok cesaret verici. Yıllar sonra terapiler sonrası gelişim eksikliğiyle engellenen birçok kişi için kısa bir zamanda bu
hızlı gelişim onlara gelecek için ümit verecektir.

Incoming search terms:

  • serebral palsi egzersizleri
  • selebral palsi tedavi destei
  • serab egzersizlerilel palsi göz